Krótkie objaśnienie metody
Metoda Montessori to pedagogika oparta na szacunku do indywidualnego rozwoju dziecka, stawiająca na samodzielność, wolność wyboru oraz naukę przez działanie w specjalnie przygotowanym otoczeniu. Jej dewizą jest „pomóż mi zrobić to samemu”, co wspiera motywację wewnętrzną, zamiast stosowania kar i nagród.
Główne filary metody Montessori:
- Przygotowane otoczenie: Przestrzeń jest estetyczna, uporządkowana, zawiera wiele miejsc do pracy przy stolikach i na podłodze, co sprzyja koncentracji. Materiały zachęcają do eksploracji, stanowią kompletne zestawy gotowe do samodzielnej pracy. Przygotowane otoczenie umożliwia dzieciom wiele praktycznych działań organizacyjnych, takich jak nakrywanie do stołu, pomoc w przygotowywaniu posiłków, zmywanie naczyń. Aby umożliwić te czynności przestrzeń musi być odpowiednio zorganizowana a wiele sprzętów zminimalizowane, aby pasować do dziecięcych dłoni.
- Swoboda wyboru: Dzieci same decydują o rodzaju aktywności, czasie jej trwania oraz miejscu pracy. Promowana jest zasada „wolność w granicach” – dzieci mogą podejmować wiele decyzji, mają przestrzeń na eksplorację interesujących ich tematów i jednocześnie uczą się przestrzegać wielu zasad, dzięki którym wszyscy mogą się czuć dobrze i bezpiecznie. Nauczyciele pomagają dzieciom rozumieć zasady, aby mogły stosować się do nich z przekonaniem i poczuciem sensu.
- Materiały Montessori: Specjalne pomoce dydaktyczne pozwalają na naukę polisensoryczną (angażującą wiele zmysłów) oraz posiadają kontrolę błędu, co uczy dzieci samodzielnej korekty; są podzielone na pięć działów, stanowią przemyślany system, który nie tylko pozwala się dzieciom uczyć w przedszkolu, ale kształtuje pojęcia i wyobrażenia użyteczne w szkole i przez całe życie.
- Samodzielność i rozwój w tempie dziecka: Nauczyciel (przewodnik) nie narzuca tempa, lecz obserwuje i wspiera, pozwalając na pracę w indywidualny sposób. Dzieci mają ogromną przestrzeń na realizację swojego potencjału i mocnych stron zamiast skupiać się na błędach i słabościach.
- Grupy mieszane wiekowo: Dzieci uczą się od siebie nawzajem, starsze pomagają młodszym, co rozwija empatię i współpracę, młodsze dają starszym okazję do wykazania się umiejętnościami i odpowiedzialnością. Różnorodność wiekowa chroni dzieci przed bolesnymi porównaniami i pomaga tworzyć atmosferę szacunku dla indywidualnego tempa rozwoju każdego z dzieci.
- Brak ocen, kar i nagród: Motywacja do nauki powinna wypływać z chęci poznania, a nie z dążenia do zdobycia nagrody czy uniknięcia kary; edukacja Montessori jest drogą rozwoju głębokiego przekonania w dzieciach, że zasady i wartości są nam w życiu potrzebne, abyśmy mogli tworzyć społeczeństwo bezpieczne, wpierające i ukierunkowane na rozwój.
- Lekcje ciszy: Ćwiczenia wyciszające, które pomagają w osiągnięciu wewnętrznej harmonii i skupienia. Zorientowanie na rozwój intrapersonalny, wskazuje na wagę budowania w dziecku samoświadomości oraz zrozumienia i szacunku dla siebie samego i otaczającego świata ludzi i przyrody.
Metoda ta, stworzona przez dr Marię Montessori, ma na celu holistyczny rozwój dziecka – fizyczny, społeczny, emocjonalny i intelektualny.